Ωμέγα 3 παρενέργειες: τι να προσέξεις

Είμαστε ανεξάρτητοι συνεργάτες της LR Health & Beauty. Οι σύνδεσμοι οδηγούν στις σελίδες προϊόντων μας και η παραγγελία γίνεται στο επίσημο κατάστημα της LR.

Οι παρενέργειες από τα συμπληρώματα ωμέγα 3 είναι συνήθως ήπιες: ρέψιμο με γεύση ψαριού, άσχημη γεύση στο στόμα, καούρα, ναυτία ή χαλαρές κενώσεις. Η EFSA θεωρεί ότι έως 5 γραμμάρια EPA και DHA την ημέρα δεν εγείρουν θέματα ασφάλειας για τους ενήλικες. Χρειάζεται όμως προσοχή αν παίρνεις αντιπηκτικά, αν πρόκειται να χειρουργηθείς ή αν έχεις αλλεργία στα ψάρια.

Σε αυτό το άρθρο θα βρεις τις πιο συχνές ενοχλήσεις και πώς τις περιορίζεις, τι λένε οι επίσημοι φορείς για τη δόση, ποιοι πρέπει να ρωτήσουν πρώτα τον γιατρό τους και πότε σταματάς το συμπλήρωμα. Είναι ένα άρθρο για ασφάλεια, οπότε θα είμαι όσο πιο ειλικρινής γίνεται.

Ποιες είναι οι πιο συχνές παρενέργειες των ωμέγα 3;

Το Γραφείο Συμπληρωμάτων Διατροφής των Εθνικών Ινστιτούτων Υγείας των ΗΠΑ (NIH ODS) αναφέρει ότι οι παρενέργειες των συμπληρωμάτων ωμέγα 3 είναι συνήθως ήπιες. Ως τέτοιες καταγράφει την άσχημη γεύση, τη δυσάρεστη αναπνοή, την καούρα, τη ναυτία, τη στομαχική δυσφορία, τη διάρροια, τον πονοκέφαλο και τον ιδρώτα με δυσάρεστη οσμή. Τις περισσότερες φορές αυτές οι ενοχλήσεις εμφανίζονται στην αρχή ή σε υψηλές δόσεις.

Ενόχληση	Γιατί συμβαίνει	Τι μπορείς να κάνεις
Ρέψιμο με γεύση ψαριού	Το έλαιο επιπλέει στο στομάχι	Πάρε τις κάψουλες στη μέση ενός γεύματος, όχι με άδειο στομάχι
Καούρα ή βάρος στο στομάχι	Μεγάλη ποσότητα λιπαρών μαζί	Μοίρασε τη δόση σε δύο γεύματα, αν το επιτρέπουν οι οδηγίες
Χαλαρές κενώσεις ή διάρροια	Συνήθως υψηλή δόση	Μείωσε τη δόση ή σταμάτησε για λίγες μέρες
Άσχημη γεύση στο στόμα	Το έλαιο ή η οξείδωσή του	Έλεγξε την ημερομηνία λήξης και φύλαξε τη συσκευασία μακριά από ζέστη
Πονοκέφαλος	Αναφέρεται σπανιότερα	Αν επιμένει, σταμάτησε και ρώτα τον γιατρό

Μια κάψουλα που μυρίζει έντονα ή ταγγά όταν την ανοίξεις μπορεί να έχει οξειδωθεί. Μην τη χρησιμοποιείς και φύλαγε τα συμπληρώματα σε δροσερό, σκοτεινό μέρος, κάτι που το καλοκαίρι στην Ελλάδα δεν είναι αυτονόητο. Για το πότε είναι καλύτερα να τα παίρνεις μέσα στη μέρα, διάβασε το άρθρο μας ωμέγα 3: πότε τα παίρνουμε μέσα στη μέρα.

Πόσα ωμέγα 3 είναι ασφαλή την ημέρα;

Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) εξέτασε το 2012 την ασφάλεια των μακράς αλυσίδας ωμέγα 3 και κατέληξε ότι συμπληρωματική πρόσληψη EPA και DHA μαζί έως 5 γραμμάρια την ημέρα δεν εγείρει θέματα ασφάλειας για τους ενήλικες. Σε αυτές τις ποσότητες δεν αυξάνεται ο κίνδυνος ανεπιθύμητων ενεργειών, όπως επεισόδια αιμορραγίας. Τα δεδομένα δεν ήταν αρκετά για να οριστεί ανώτατο όριο πρόσληψης.

Η ίδια αρχή θεωρεί ότι 250 mg EPA και DHA την ημέρα είναι επαρκής πρόσληψη για τους ενήλικες. Αυτή την ποσότητα την παίρνεις συνήθως αν τρως λιπαρά ψάρια, όπως σαρδέλα, σκουμπρί ή γαύρο, μία ή δύο φορές την εβδομάδα. Η διαφορά ανάμεσα στα 250 mg και στα 5 g δείχνει ότι οι συνηθισμένες δόσεις των συμπληρωμάτων βρίσκονται πολύ κάτω από το επίπεδο που μελετήθηκε για την ασφάλεια. Αυτό δεν σημαίνει ότι η μεγαλύτερη δόση είναι καλύτερη. Τις διαφορές ανάμεσα σε EPA, DHA και ALA τις εξηγούμε στο άρθρο μας ωμέγα 3 λιπαρά: EPA, DHA και ALA.

Τι ισχύει για τα αντιπηκτικά και την αιμορραγία;

Τα ωμέγα 3 σε υψηλές δόσεις επηρεάζουν ελαφρά τη συγκόλληση των αιμοπεταλίων. Σύμφωνα με το NIH ODS, οι περισσότερες έρευνες δείχνουν ότι δόσεις ιχθυελαίου 3 έως 6 γραμμάρια την ημέρα δεν αλλάζουν σημαντικά την αντιπηκτική δράση της βαρφαρίνης. Το ίδιο το NIH σημειώνει όμως ότι οι υψηλές δόσεις μπορεί να προκαλέσουν προβλήματα αιμορραγίας όταν συνδυάζονται με βαρφαρίνη ή άλλα αντιπηκτικά.

Στην πράξη, αν παίρνεις αντιπηκτικό, όπως ασενοκουμαρόλη ή βαρφαρίνη, ή κάποιο από τα νεότερα αντιπηκτικά, ή αντιαιμοπεταλιακό φάρμακο, μην ξεκινήσεις ωμέγα 3 χωρίς να το πεις στον γιατρό σου. Αν παρακολουθείς το INR, ο γιατρός μπορεί να θέλει έναν επιπλέον έλεγχο μετά την έναρξη. Το ίδιο ισχύει αν παίρνεις τακτικά ασπιρίνη ή αντιφλεγμονώδη.

Πρέπει να σταματήσω τα ωμέγα 3 πριν από χειρουργείο;

Πριν από κάθε χειρουργείο ή επεμβατική πράξη, ακόμη και πριν από εξαγωγή δοντιού, ενημέρωσε τον γιατρό ή τον οδοντίατρο για όλα τα συμπληρώματα που παίρνεις, όχι μόνο για τα φάρμακα. Εκείνος θα σου πει αν και πόσες μέρες νωρίτερα πρέπει να σταματήσεις. Μην κάνεις αλλαγές μόνος σου, ειδικά αν παίρνεις ήδη αντιπηκτικά.

Ποιοι πρέπει να προσέχουν ιδιαίτερα;

• Όσοι έχουν αλλεργία στα ψάρια ή στα θαλασσινά. Τα ωμέγα 3 από ιχθυέλαιο προέρχονται από ψάρια, οπότε διάβασε προσεκτικά τα συστατικά και ρώτα τον αλλεργιολόγο σου.
• Όσοι έχουν καρδιακή αρρυθμία. Το NIH ODS αναφέρει ότι σε δύο μεγάλες μελέτες η δόση των 4 γραμμαρίων την ημέρα αύξησε ελαφρά τον κίνδυνο κολπικής μαρμαρυγής σε άτομα με καρδιαγγειακή νόσο ή υψηλό κίνδυνο. Αν έχεις ιστορικό αρρυθμίας, μίλησε πρώτα με τον καρδιολόγο σου.
• Οι έγκυες και οι θηλάζουσες. Τα ωμέγα 3 είναι σημαντικά σε αυτή την περίοδο, όμως το συμπλήρωμα και η δόση αποφασίζονται με τον γυναικολόγο.
• Τα παιδιά. Τα συμπληρώματα για ενήλικες δεν δίνονται σε παιδιά χωρίς τη σύμφωνη γνώμη του παιδιάτρου.
• Όσοι παίρνουν πολλά φάρμακα. Ο φαρμακοποιός σου μπορεί να ελέγξει γρήγορα αν υπάρχει κάποια αλληλεπίδραση.

Τι περιέχει το LR Super Omega και πώς παίρνεται;

Αν έχεις αποφασίσει ότι θέλεις συμπλήρωμα ωμέγα 3, οι κάψουλες Super Omega της LR δίνουν σύμφωνα με τον κατασκευαστή 630 mg EPA και 420 mg DHA στην ημερήσια δόση των τριών καψουλών, δηλαδή 1.050 mg EPA και DHA μαζί. Αυτό είναι περίπου το ένα πέμπτο της ποσότητας που η EFSA έκρινε ασφαλή. Οι κάψουλες περιέχουν ιχθυέλαιο, οπότε δεν ταιριάζουν σε όσους έχουν αλλεργία στα ψάρια, και περιέχουν επίσης έλαιο νυχτολούλουδου και εκχύλισμα κριθαριού.

Με αυτή την ποσότητα ισχύουν οι εγκεκριμένοι ισχυρισμοί υγείας της ΕΕ: Το EPA και το DHA συμβάλλουν στη φυσιολογική λειτουργία της καρδιάς. Το DHA συμβάλλει στη διατήρηση της φυσιολογικής λειτουργίας του εγκεφάλου. Το DHA συμβάλλει στη διατήρηση της φυσιολογικής όρασης. Το ευεργετικό αποτέλεσμα επιτυγχάνεται με ημερήσια πρόσληψη 250 mg EPA και DHA για την καρδιά και 250 mg DHA για τον εγκέφαλο και την όραση. Πάρε τις κάψουλες με το φαγητό και ένα ποτήρι νερό, για να περιορίσεις το ρέψιμο. Θα τις βρεις μαζί με τα υπόλοιπα στην κατηγορία συμπληρώματα διατροφής.

Πότε πρέπει να μιλήσεις με γιατρό;

• Παίρνεις αντιπηκτικά, αντιαιμοπεταλιακά ή φάρμακα για την πίεση και θέλεις να ξεκινήσεις ωμέγα 3.
• Παρατηρείς ασυνήθιστες μελανιές, αιμορραγία από τα ούλα ή τη μύτη που δεν σταματά, ή αίμα στα ούρα ή στα κόπρανα.
• Νιώθεις αίσθημα παλμών ή ακανόνιστο καρδιακό ρυθμό.
• Εμφανίζεις εξάνθημα, πρήξιμο στο πρόσωπο ή δυσκολία στην αναπνοή μετά τη λήψη. Σε αυτή την περίπτωση ζήτησε αμέσως βοήθεια.
• Η διάρροια ή ο πόνος στο στομάχι επιμένει παρά τη μείωση της δόσης.

Συχνές ερωτήσεις

Παχαίνουν τα ωμέγα 3;

Μια κάψουλα ιχθυελαίου έχει λίγες θερμίδες, γιατί περιέχει μικρή ποσότητα λίπους. Με τις συνηθισμένες δόσεις η επίδραση στο βάρος είναι αμελητέα.

Μπορώ να παίρνω ωμέγα 3 κάθε μέρα για μεγάλο διάστημα;

Η EFSA αξιολόγησε τη μακροχρόνια πρόσληψη και δεν βρήκε θέματα ασφάλειας έως 5 g EPA και DHA την ημέρα. Αν τρως ήδη λιπαρά ψάρια δύο φορές την εβδομάδα, συζήτησε αν χρειάζεσαι καν συμπλήρωμα.

Γιατί έχω ρέψιμο με γεύση ψαριού;

Το έλαιο των καψουλών επιπλέει στο στομάχι και ανεβαίνει η γεύση του. Συνήθως βοηθά να παίρνεις τις κάψουλες στη μέση ενός κανονικού γεύματος και όχι με άδειο στομάχι.

Τα ωμέγα 3 αλληλεπιδρούν με τα φάρμακα για τη χοληστερίνη;

Οι συνηθισμένες δόσεις δεν θεωρούνται πρόβλημα για τους περισσότερους ανθρώπους, όμως κάθε φαρμακευτική αγωγή είναι διαφορετική. Ρώτα τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό σου πριν τα συνδυάσεις.

Για τα οφέλη και τις διατροφικές πηγές, διάβασε τον βασικό μας οδηγό ωμέγα 3: τι προσφέρουν και πού τα βρίσκουμε.

Πηγές

• EFSA: EFSA assesses safety of long-chain omega-3 fatty acids (2012)
• NIH Office of Dietary Supplements: Omega-3 fatty acids, fact sheet for consumers
• NIH Office of Dietary Supplements: Omega-3 fatty acids, fact sheet for health professionals
• EUR-Lex: Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 432/2012, εγκεκριμένοι ισχυρισμοί υγείας

Τα συμπληρώματα διατροφής δεν είναι φάρμακα και δεν υποκαθιστούν μια ποικίλη, ισορροπημένη διατροφή και έναν υγιεινό τρόπο ζωής. Το άρθρο έχει γενικό ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί ιατρική συμβουλή.