Κρέμες με πεπτίδια: τι κάνουν στο δέρμα

Είμαστε ανεξάρτητοι συνεργάτες της LR Health & Beauty. Οι σύνδεσμοι οδηγούν στις σελίδες προϊόντων μας και η παραγγελία γίνεται στο επίσημο κατάστημα της LR.

Οι κρέμες με πεπτίδια περιέχουν μικρές αλυσίδες αμινοξέων που, σύμφωνα με τους κατασκευαστές τους, «στέλνουν σήματα» στο δέρμα ή μεταφέρουν ιχνοστοιχεία, με στόχο ένα πιο λείο και πιο σφριγηλό δέρμα. Η έρευνα δείχνει ότι κάποια πεπτίδια έχουν ενθαρρυντικά αποτελέσματα, αλλά οι περισσότερες μελέτες είναι μικρές, σύντομες και συχνά χρηματοδοτούνται από τους παραγωγούς τους. Τα πεπτίδια είναι λοιπόν μια λογική προσθήκη σε μια καλή ρουτίνα, όχι υποκατάστατο του αντηλιακού ή των συστατικών με πιο ισχυρά στοιχεία.

Σε αυτό το άρθρο εξηγώ τι είναι τα πεπτίδια, ποιοι είναι οι βασικοί τύποι, πόσο καλά τεκμηριωμένα είναι, πώς τα συνδυάζεις με βιταμίνη C και νιασιναμίδη, και πώς τα αναγνωρίζεις στη λίστα συστατικών.

Τι είναι τα πεπτίδια στα καλλυντικά;

Πεπτίδιο είναι μια μικρή αλυσίδα αμινοξέων, των ίδιων δομικών στοιχείων από τα οποία φτιάχνονται οι πρωτεΐνες. Αν η πρωτεΐνη είναι ένα μακρύ κολιέ, το πεπτίδιο είναι ένα κομμάτι με δύο έως μερικές δεκάδες χάντρες. Το κολλαγόνο, η ελαστίνη και η κερατίνη του δέρματος είναι πρωτεΐνες, και όταν διασπώνται παράγονται πεπτίδια.

Η ιδέα πίσω από τις κρέμες με πεπτίδια είναι ότι ορισμένα μικρά κομμάτια μπορεί να λειτουργούν σαν μηνύματα για τα κύτταρα του δέρματος. Στο εργαστήριο, κάποια πεπτίδια επηρεάζουν την παραγωγή κολλαγόνου από τους ινοβλάστες. Το ερώτημα είναι πόσο από αυτό μεταφέρεται σε μια κρέμα που απλώνουμε στο πρόσωπο, γιατί τα πεπτίδια είναι σχετικά μεγάλα μόρια. Όπως εξηγεί το InformedHealth.org του γερμανικού Ινστιτούτου IQWiG, το δέρμα λειτουργεί πρώτα από όλα ως φραγμός που προστατεύει το σώμα από το εξωτερικό περιβάλλον, οπότε δεν περνά εύκολα ό,τι απλώνουμε πάνω του.

Μην μπερδεύεις τα πεπτίδια των κρεμών με τα πεπτίδια κολλαγόνου που παίρνουμε από το στόμα. Είναι διαφορετικό θέμα, που το εξηγούμε στο άρθρο μας για τα πεπτίδια κολλαγόνου και το υδρολυμένο κολλαγόνο.

Ποιοι είναι οι βασικοί τύποι πεπτιδίων;

Στη βιβλιογραφία της κοσμητολογίας τα πεπτίδια χωρίζονται συνήθως σε τέσσερις ομάδες, ανάλογα με τον μηχανισμό που προτείνεται για αυτά. Ο πίνακας τις συνοψίζει με παραδείγματα ονομάτων όπως θα τα δεις στη λίστα συστατικών (INCI).

Τύπος	Τι υποστηρίζεται ότι κάνει	Παράδειγμα στην ετικέτα	Επίπεδο στοιχείων
Πεπτίδια σήματος	Δίνουν «σήμα» στους ινοβλάστες για παραγωγή κολλαγόνου	Palmitoyl Pentapeptide-4, Palmitoyl Tripeptide-1	Μικρές κλινικές μελέτες, μέτρια αποτελέσματα
Πεπτίδια-φορείς	Μεταφέρουν ιχνοστοιχεία, όπως χαλκό, στο δέρμα	Copper Tripeptide-1	Κυρίως εργαστηριακά δεδομένα και λίγες μελέτες σε ανθρώπους
Πεπτίδια που επηρεάζουν τη σύσπαση	Περιορίζουν τη σύσπαση των μυών έκφρασης στην επιφάνεια	Acetyl Hexapeptide-8	Λίγες, μικρές μελέτες, ήπια επίδραση στις γραμμές έκφρασης
Πεπτίδια αναστολής ενζύμων	Επιβραδύνουν ένζυμα που διασπούν το κολλαγόνο	Πεπτίδια από ρύζι ή σόγια	Περιορισμένα στοιχεία

Η τρίτη ομάδα έχει γίνει γνωστή ως «botox σε κρέμα», αλλά η σύγκριση είναι παραπλανητική. Μια ένεση δρα απευθείας στον μυ, ενώ μια κρέμα μένει κυρίως στις επιφανειακές στιβάδες του δέρματος. Το αποτέλεσμα, όπου υπάρχει, είναι πολύ πιο ήπιο.

Πόσο καλά τεκμηριωμένα είναι τα πεπτίδια;

Η τίμια απάντηση είναι «μέτρια». Υπάρχουν κλινικές μελέτες που δείχνουν βελτίωση στην όψη των λεπτών γραμμών μετά από αρκετές εβδομάδες χρήσης, αλλά οι περισσότερες έχουν λίγους συμμετέχοντες, διαρκούν λίγους μήνες και πολλές έχουν γίνει από τις εταιρείες που παράγουν τα ίδια τα πεπτίδια. Επιπλέον, κάθε προϊόν έχει διαφορετική συγκέντρωση και φόρμουλα, οπότε ένα αποτέλεσμα σε μελέτη δεν μεταφέρεται αυτόματα σε κάθε κρέμα που γράφει «με πεπτίδια».

Για σύγκριση, για τη νιασιναμίδη υπάρχουν πιο σαφή στοιχεία. Σε ανασκόπηση του 2021 στο περιοδικό Antioxidants, ο Yong Chool Boo αναφέρει ότι νιασιναμίδη 4% βελτίωσε τις ρυτίδες, τους πόρους και την ανομοιόμορφη υφή σε μελέτες 8 έως 12 εβδομάδων, και ότι το δέρμα την ανέχεται καλά σε συγκεντρώσεις κάτω από 5%. Για τη βιταμίνη C, ανασκόπηση των Al-Niaimi και Chiang στο Journal of Clinical and Aesthetic Dermatology σημειώνει ότι το L-ασκορβικό οξύ χρειάζεται συγκέντρωση πάνω από 8% για να έχει βιολογική σημασία, με τα αξιόπιστα προϊόντα συνήθως ανάμεσα σε 10% και 20%. Τα πεπτίδια δεν έχουν ακόμη τόσο καθαρά δεδομένα.

Πώς συνδυάζεις πεπτίδια με βιταμίνη C και νιασιναμίδη;

Τα πεπτίδια είναι γενικά ήπια συστατικά και συνδυάζονται εύκολα. Ένα πρακτικό σχήμα είναι το εξής:

• Το πρωί, βάλε ορό βιταμίνης C σε καθαρό δέρμα, μετά κρέμα και στο τέλος αντηλιακό.
• Το βράδυ, βάλε ορό ή κρέμα με πεπτίδια, μόνα τους ή μαζί με νιασιναμίδη.
• Αν χρησιμοποιείς ρετινοειδή, κράτα τα για άλλα βράδια ή ρώτησε δερματολόγο πώς να τα εναλλάσσεις.

Ο λόγος που χωρίζουμε τη βιταμίνη C από τα πεπτίδια είναι πρακτικός. Οι οροί με καθαρό L-ασκορβικό οξύ είναι όξινοι, με pH κάτω από 3,5 όπως αναφέρουν οι Al-Niaimi και Chiang, και ορισμένα πεπτίδια είναι πιο σταθερά σε λιγότερο όξινο περιβάλλον. Η εναλλαγή πρωί και βράδυ λύνει το ζήτημα χωρίς να χάνεις κανένα από τα δύο. Περισσότερα για τη σειρά εφαρμογής θα βρεις στον οδηγό μας για τον ορό προσώπου και στο άρθρο για τη βιταμίνη C στο πρόσωπο.

Πώς βρίσκεις τις καλύτερες κρέμες με πεπτίδια;

Η λέξη «πεπτίδια» στη συσκευασία δεν λέει πολλά. Κοίτα τη λίστα συστατικών και ψάξε ονόματα που περιέχουν «peptide», όπως Palmitoyl Tripeptide-1 ή Acetyl Hexapeptide-8. Όσο πιο ψηλά στη λίστα είναι ένα συστατικό, τόσο μεγαλύτερη είναι γενικά η ποσότητά του, αν και τα πεπτίδια δουλεύουν σε πολύ μικρές συγκεντρώσεις και συχνά εμφανίζονται χαμηλά.

Μετράει επίσης η συσκευασία. Ένα σωληνάριο ή μια αντλία προστατεύουν τη φόρμουλα από τον αέρα και τα δάχτυλα καλύτερα από ένα ανοιχτό βαζάκι. Και πάνω από όλα μετράει η υπομονή: δώσε σε κάθε προϊόν τουλάχιστον οκτώ εβδομάδες πριν το κρίνεις.

Στη σειρά ZEITGARD της LR, η γραμμή Serox απευθύνεται σε όσους θέλουν στοχευμένη φροντίδα για τις γραμμές έκφρασης. Ο ορός ZEITGARD Serox Instant Result μπαίνει κάτω από την κρέμα, ενώ το ZEITGARD Serox Instant Skin Perfector είναι το συμπληρωματικό βήμα της ίδιας γραμμής. Αν σε ενδιαφέρουν συγκεκριμένα τα πεπτίδια, έλεγξε τη λίστα συστατικών στη σελίδα κάθε προϊόντος, για να δεις ποια περιέχει και σε ποια θέση της λίστας βρίσκονται.

Τα δύο προϊόντα της γραμμής Serox:

Ολόκληρη τη σειρά θα τη δεις στην κατηγορία ZEITGARD περιποίηση προσώπου.

Είναι ασφαλή τα πεπτίδια για όλους;

Τα πεπτίδια θεωρούνται γενικά καλά ανεκτά, και αυτός είναι ένας από τους λόγους που αρέσουν σε όσους έχουν ευαίσθητο δέρμα και δεν αντέχουν τα ρετινοειδή. Όπως με κάθε καλλυντικό, μπορεί να υπάρξει αντίδραση σε κάποιο άλλο συστατικό της φόρμουλας, για παράδειγμα σε αρωματικές ουσίες. Δοκίμασε πρώτα σε μικρό σημείο και σταμάτησε τη χρήση αν εμφανιστεί κοκκίνισμα ή φαγούρα που δεν περνά.

Συχνές ερωτήσεις

Τα πεπτίδια αντικαθιστούν τη ρετινόλη;

Όχι. Η ρετινόλη έχει περισσότερα στοιχεία για τη φωτογήρανση, αλλά ερεθίζει πιο εύκολα. Τα πεπτίδια είναι πιο ήπια επιλογή με πιο μετριοπαθή αποτελέσματα. Δες και το άρθρο μας για τις κρέμες ρετινόλης.

Μπορώ να βάζω πεπτίδια πρωί και βράδυ;

Μπορείς, γιατί είναι ήπια συστατικά. Το πρωί όμως μην ξεχνάς το αντηλιακό, που έχει τη μεγαλύτερη αξία για την όψη του δέρματος με τα χρόνια.

Από ποια ηλικία έχουν νόημα;

Τα περισσότερα άτομα ξεκινούν προϊόντα με πεπτίδια μετά τα 30, όταν εμφανίζονται οι πρώτες γραμμές έκφρασης. Δεν υπάρχει όμως ηλικιακό όριο.

Πότε θα δω αποτέλεσμα;

Οι μελέτες συνήθως διαρκούν οκτώ έως δώδεκα εβδομάδες. Αν δεν δεις διαφορά μετά από αυτό το διάστημα, το προϊόν μάλλον δεν είναι για το δικό σου δέρμα.

Πηγές

• Boo Y. C.: ανασκόπηση για τη νιασιναμίδη στη γήρανση και τη μελάγχρωση του δέρματος, Antioxidants 2021
• Al-Niaimi F., Chiang N. Y. Z., Topical Vitamin C and the Skin, J Clin Aesthet Dermatol 2017
• InformedHealth.org (IQWiG): How does skin work?

Είμαστε ανεξάρτητοι συνεργάτες της LR Health & Beauty και δεν μιλάμε εκ μέρους της εταιρείας. Το άρθρο έχει γενικό ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί ιατρική συμβουλή.