Είμαστε ανεξάρτητοι συνεργάτες της LR Health & Beauty. Οι σύνδεσμοι προϊόντων οδηγούν στις σελίδες μας, ενώ οι παραγγελίες γίνονται στο επίσημο κατάστημα της LR.
Η αλόη βέρα (Aloe barbadensis Miller) είναι ένα παχύφυτο με σαρκώδη φύλλα, γεμάτα με ένα διάφανο, ζελατινώδες gel. Το gel αυτό χρησιμοποιείται εδώ και αιώνες στην περιποίηση του δέρματος και σήμερα το βρίσκουμε σε κρέμες, σε gel για μετά τον ήλιο και σε πόσιμα προϊόντα. Για να τη χρησιμοποιείς σωστά, χρειάζεται να ξέρεις ποιο μέρος του φύλλου περιέχει κάθε προϊόν και τι επιτρέπει ο νόμος να λέγεται για αυτήν.
Σε αυτόν τον οδηγό θα δεις από τι αποτελείται το φύλλο, ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στο gel και στο latex, πώς χρησιμοποιείται η αλόη στο δέρμα και πώς πίνεται, πώς διαβάζεις μια ετικέτα και τι ισχύει στην Ευρωπαϊκή Ένωση για τους ισχυρισμούς υγείας.
Με λίγα λόγια
- Η αλόη βέρα που χρησιμοποιείται στα καλλυντικά και στα πόσιμα προϊόντα είναι κυρίως το είδος Aloe barbadensis Miller.
- Το διάφανο εσωτερικό gel του φύλλου διαφέρει από το κίτρινο latex κάτω από τη φλούδα, που περιέχει αλοΐνη και έχει καθαρτική δράση.
- Στο δέρμα η αλόη χρησιμοποιείται κυρίως για ενυδάτωση και αίσθηση δροσιάς.
- Στην ΕΕ δεν υπάρχει εγκεκριμένος ισχυρισμός υγείας για την αλόη βέρα, οπότε κανένα προϊόν δεν μπορεί νόμιμα να υπόσχεται ότι η αλόη κάνει κάτι συγκεκριμένο για την υγεία.
Τι είναι η αλόη βέρα;
Η αλόη βέρα είναι πολυετές φυτό που μοιάζει με κάκτο, αλλά δεν ανήκει στους κάκτους. Μεγαλώνει σε ζεστά και ξηρά κλίματα, γι’ αυτό ευδοκιμεί και σε πολλές ελληνικές αυλές και μπαλκόνια, κυρίως στα νησιά και στα παράλια. Τα φύλλα της αποθηκεύουν νερό μέσα σε έναν πυκνό πολτό, που αποτελείται κατά το μεγαλύτερο μέρος του από νερό και περιέχει πολυσακχαρίτες, όπως η ακεμαννάνη, καθώς και μικρές ποσότητες άλλων ουσιών.
Υπάρχουν πάνω από 500 είδη αλόης, αλλά στην περιποίηση και στα τρόφιμα χρησιμοποιείται σχεδόν πάντα η Aloe barbadensis Miller. Αυτό είναι και το όνομα που θα δεις στη λίστα συστατικών των καλλυντικών, συχνά ως «Aloe Barbadensis Leaf Juice» ή «Aloe Barbadensis Leaf Gel».
Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στο gel και στο latex;
Το φύλλο της αλόης έχει τρία μέρη που μας ενδιαφέρουν. Το Εθνικό Κέντρο Συμπληρωματικής και Ολοκληρωμένης Υγείας των ΗΠΑ (NCCIH) περιγράφει το gel στο εσωτερικό του φύλλου, το latex, δηλαδή τον κίτρινο χυμό ακριβώς κάτω από τη φλούδα, και το ολόκληρο φύλλο που περιέχει και τα δύο. Η διάκριση αυτή είναι σημαντική για την ασφάλεια.
| Μέρος του φύλλου | Πώς μοιάζει | Τι περιέχει | Τι πρέπει να ξέρεις |
|---|---|---|---|
| Εσωτερικό gel | Διάφανος, ζελατινώδης πολτός | Κυρίως νερό και πολυσακχαρίτες | Είναι η βάση των καλλυντικών και των πόσιμων gel. |
| Latex | Κίτρινος, πικρός χυμός κάτω από τη φλούδα | Υδροξυανθρακενικά παράγωγα, όπως η αλοΐνη | Έχει καθαρτική δράση και μπορεί να προκαλέσει κράμπες και διάρροια. |
| Ολόκληρο φύλλο | Αλεσμένο φύλλο μαζί με τη φλούδα | Gel και latex μαζί | Αν δεν έχει υποστεί επεξεργασία για να αφαιρεθεί η αλοΐνη, δεν είναι κατάλληλο για κατανάλωση. |
Το 2002 η αμερικανική FDA ζήτησε να αφαιρεθεί το latex αλόης από τα καθαρτικά που πωλούνται χωρίς συνταγή, επειδή δεν υπήρχαν αρκετά στοιχεία για την ασφάλειά του, όπως αναφέρει το NCCIH. Στην Ευρώπη, η EFSA δεν μπόρεσε να ορίσει ασφαλή ημερήσια ποσότητα για τα υδροξυανθρακενικά παράγωγα, και το 2021 η ΕΕ με τον Κανονισμό 2021/468 περιόρισε τα σκευάσματα φύλλων αλόης που τα περιέχουν. Τον Νοέμβριο του 2024 το Γενικό Δικαστήριο της ΕΕ ακύρωσε αυτόν τον περιορισμό για την αλόη, με το σκεπτικό ότι η απαγόρευση δεν έλαβε υπόψη την ποσότητα. Το πρακτικό συμπέρασμα για σένα μένει το ίδιο: για κατανάλωση επιλέγεις προϊόντα από το εσωτερικό gel και όχι από ολόκληρο το φύλλο.
Πώς χρησιμοποιείται η αλόη βέρα στο δέρμα;
Στο δέρμα η αλόη βέρα χρησιμοποιείται κυρίως για να ενυδατώνει και να δίνει μια ευχάριστη αίσθηση δροσιάς. Γι’ αυτό τη βρίσκουμε σε gel για μετά τον ήλιο, σε κρέμες προσώπου, σε σαμπουάν και σε προϊόντα για μετά το ξύρισμα. Το NCCIH αναφέρει ότι η εφαρμογή του gel στο δέρμα είναι γενικά καλά ανεκτή, αν και σπάνια μπορεί να εμφανιστεί κάψιμο, φαγούρα ή εξάνθημα.
Οι ερευνητές έχουν μελετήσει το gel αλόης σε ήπια εγκαύματα και σε άλλες δερματικές καταστάσεις, αλλά οι μελέτες είναι κυρίως μικρές και τα στοιχεία περιορισμένα. Για αυτό ένα καλλυντικό με αλόη το βλέπεις ως προϊόν περιποίησης και όχι ως θεραπεία. Αν σε ενδιαφέρουν οι πρακτικές χρήσεις στο σπίτι, έχουμε ξεχωριστό οδηγό για τις χρήσεις του gel αλόης βέρας.
Μια καλή επιλογή για καθημερινή χρήση είναι το ενυδατικό συμπυκνωμένο gel αλόης βέρας της LR, που απλώνεται σε πρόσωπο και σώμα, απορροφάται γρήγορα και αφήνει το δέρμα να νιώθει δροσερό και ενυδατωμένο, για παράδειγμα μετά από μια μέρα στη θάλασσα.
Μπορείς να πίνεις αλόη βέρα;
Ναι, εφόσον πρόκειται για προϊόν που έχει σχεδιαστεί για κατανάλωση. Τα πόσιμα gel φτιάχνονται από τον εσωτερικό πολτό και πωλούνται ως τρόφιμα ή συμπληρώματα διατροφής με συγκεκριμένη δόση στην ετικέτα. Δεν είναι καλή ιδέα να κόβεις ένα φύλλο από τη γλάστρα και να το πίνεις, γιατί είναι δύσκολο να ξεχωρίσεις στο σπίτι το gel από το latex.
Το NCCIH αναφέρει ότι μελέτες με κατανάλωση gel έως 42 ημέρες δεν έδειξαν σοβαρά προβλήματα, ενώ η αλόη από το στόμα μπορεί να μην είναι ασφαλής στην εγκυμοσύνη και στον θηλασμό. Αν θέλεις να μάθεις πώς πίνεται σωστά, δες τον οδηγό μας για την πόσιμη αλόη βέρα. Για τις πιθανές ενοχλήσεις, διάβασε το άρθρο για τις παρενέργειες της αλόης βέρας.
Στα πόσιμα gel της LR, όπως το Aloe Vera Drinking Gel Traditional Honey, το gel αλόης αποτελεί το 90% του προϊόντος και η ημερήσια ποσότητα είναι 3 x 30 ml. Το gel αυτό δίνει 60 mg βιταμίνη C την ημέρα, δηλαδή το 75% της τιμής αναφοράς. Η βιταμίνη C συμβάλλει στη φυσιολογική λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος.
Πώς διαβάζεις την ετικέτα ενός προϊόντος με αλόη βέρα;
Η ετικέτα σου λέει περισσότερα από τη διαφήμιση. Στα καλλυντικά, τα συστατικά αναγράφονται με σειρά ποσότητας, οπότε αν η αλόη είναι στις πρώτες θέσεις, το προϊόν περιέχει αρκετή. Αν τη βρίσκεις στο τέλος της λίστας, μετά τα αρώματα και τα συντηρητικά, η ποσότητα είναι μικρή.
- Στα πόσιμα προϊόντα αναζήτησε το ποσοστό του gel αλόης, που συνήθως γράφεται δίπλα στο όνομα του συστατικού.
- Έλεγξε αν το προϊόν προέρχεται από το εσωτερικό gel του φύλλου και αν ο παραγωγός αναφέρει έλεγχο για την αλοΐνη.
- Κοίτα τη συνιστώμενη ημερήσια δόση και την προειδοποίηση να μην την ξεπερνάς.
- Στα συμπληρώματα που κυκλοφορούν στην Ελλάδα πρέπει να υπάρχει γνωστοποίηση στον ΕΟΦ, που είναι η αρμόδια αρχή.
Η ένδειξη «IASC» σε κάποια προϊόντα σημαίνει ότι η πρώτη ύλη έχει πιστοποιηθεί από το Διεθνές Επιστημονικό Συμβούλιο Αλόης (International Aloe Science Council), έναν οργανισμό του κλάδου που ελέγχει την ποιότητα και την καθαρότητα της αλόης.
Τι επιτρέπει ο νόμος της ΕΕ να λέγεται για την αλόη βέρα;
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ένα τρόφιμο ή συμπλήρωμα μπορεί να αναφέρει όφελος για την υγεία μόνο αν ο ισχυρισμός έχει εγκριθεί και περιλαμβάνεται στο Μητρώο ισχυρισμών διατροφής και υγείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι ισχυρισμοί για βότανα, ανάμεσά τους και η αλόη βέρα, βρίσκονται ακόμη σε αναμονή και δεν έχουν εγκριθεί. Με απλά λόγια, κανένα πόσιμο προϊόν δεν μπορεί νόμιμα να γράφει ότι η αλόη βοηθά την πέψη, το ανοσοποιητικό ή το δέρμα.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η αλόη δεν μελετάται. Σημαίνει ότι τα στοιχεία δεν έχουν κριθεί ακόμη επαρκή για έναν επίσημο ισχυρισμό. Όταν λοιπόν διαβάζεις υποσχέσεις για «καθαρισμό του οργανισμού» ή για θεραπεία ασθενειών, να είσαι επιφυλακτικός. Οι εγκεκριμένοι ισχυρισμοί αφορούν μόνο άλλα συστατικά του προϊόντος, όπως τη βιταμίνη C, και διατυπώνονται με συγκεκριμένη, επίσημη φράση.
Εδώ θα βρεις ένα πόσιμο gel και ένα gel περιποίησης για να γνωρίσεις και τις δύο πλευρές της αλόης:
Πότε πρέπει να μιλήσεις με γιατρό;
Ζήτα τη γνώμη γιατρού πριν πιεις οποιοδήποτε προϊόν αλόης αν είσαι έγκυος, θηλάζεις, παίρνεις φάρμακα σε μόνιμη βάση ή έχεις χρόνιο πρόβλημα με το έντερο, τα νεφρά ή το συκώτι. Σταμάτησε τη χρήση και επικοινώνησε με γιατρό αν εμφανίσεις διάρροια που διαρκεί, έντονο κοιλιακό πόνο, κιτρίνισμα στο δέρμα ή στα μάτια ή σκούρα ούρα. Στο δέρμα, αν δεις κοκκίνισμα, φαγούρα ή φουσκάλες μετά την εφαρμογή, ξέπλυνε την περιοχή και μίλησε με δερματολόγο, ιδίως αν η αντίδραση δεν υποχωρεί σε μία ή δύο μέρες.
Συχνές ερωτήσεις
Είναι το ίδιο ο χυμός αλόης και το gel αλόης;
Στην αγορά οι δύο όροι χρησιμοποιούνται συχνά για το ίδιο πράγμα, δηλαδή για τον πολτό του φύλλου. Αυτό που μετράει είναι από ποιο μέρος του φύλλου προέρχεται και πόση αλόη περιέχει το προϊόν.
Μπορώ να βάλω gel από το φυτό της γλάστρας στο δέρμα;
Πολλοί το κάνουν για μια μικρή περιοχή, αφού αφαιρέσουν προσεκτικά τη φλούδα και αφήσουν να στραγγίσει ο κίτρινος χυμός. Δοκίμασε πρώτα σε ένα μικρό σημείο, γιατί το latex μπορεί να ερεθίσει το ευαίσθητο δέρμα.
Γιατί κάποια πόσιμα gel έχουν μέλι ή φρούτα;
Η αλόη έχει πικρή, γήινη γεύση. Το μέλι και τα φρούτα κάνουν το ρόφημα πιο ευχάριστο, ώστε να πίνεται πιο εύκολα κάθε μέρα.
Είναι η αλόη βέρα κατάλληλη για παιδιά;
Τα καλλυντικά με αλόη που είναι σχεδιασμένα για παιδιά μπορούν να χρησιμοποιηθούν κανονικά. Για πόσιμα προϊόντα αλόης σε παιδιά, ρώτα πρώτα τον παιδίατρο.
Υπάρχουν εγκεκριμένα οφέλη υγείας για την αλόη βέρα;
Όχι, στην ΕΕ δεν υπάρχει εγκεκριμένος ισχυρισμός υγείας για την αλόη βέρα. Υπάρχουν μελέτες, αλλά τα στοιχεία δεν έχουν κριθεί επαρκή για επίσημο ισχυρισμό.
Πηγές
- NCCIH: Aloe Vera, χρήση και ασφάλεια
- Ευρωπαϊκή Επιτροπή: Μητρώο ισχυρισμών διατροφής και υγείας της ΕΕ
- EUR-Lex: Κανονισμός (ΕΕ) 2021/468 για τα υδροξυανθρακενικά παράγωγα
- Πανεπιστήμιο του Μιλάνου: Το Γενικό Δικαστήριο της ΕΕ ακυρώνει τον κανονισμό για την αλόη (2024)
- Νομοθεσία συμπληρωμάτων διατροφής και γνωστοποίηση στον ΕΟΦ
Τα συμπληρώματα διατροφής δεν είναι φάρμακα και δεν υποκαθιστούν μια ποικίλη, ισορροπημένη διατροφή και έναν υγιεινό τρόπο ζωής. Το άρθρο έχει γενικό ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί ιατρική συμβουλή.