Σκασμένες φτέρνες: πώς τις φροντίζεις

Σημείωση: Είμαστε ανεξάρτητοι συνεργάτες της LR Health & Beauty. Οι σύνδεσμοι οδηγούν στις σελίδες προϊόντων του site μας και οι παραγγελίες γίνονται στο επίσημο κατάστημα της LR.

Οι σκασμένες φτέρνες συνήθως βελτιώνονται μέσα σε λίγες εβδομάδες, αν συνδυάσεις ήπιο λίμαρισμα μία φορά την εβδομάδα με μια πλούσια κρέμα για φτέρνες κάθε βράδυ, ιδανικά με βαμβακερές κάλτσες από πάνω. Βαθιές ρωγμές που ματώνουν ή πονούν, καθώς και οποιοδήποτε σκάσιμο σε άτομο με διαβήτη, χρειάζονται γιατρό και όχι μόνο φροντίδα στο σπίτι.

Παρακάτω θα βρεις γιατί σκάνε οι φτέρνες, τη μέθοδο σε τέσσερα βήματα που χρησιμοποιούν πολλοί, πόσο συχνά κάνεις το κάθε βήμα, τι να προσέχεις στην κρέμα και ποια σημάδια σημαίνουν ότι πρέπει να δει τα πόδια σου ένας επαγγελματίας.

Γιατί σκάνε οι φτέρνες;

Η φτέρνα σηκώνει όλο το βάρος σου σε κάθε βήμα. Το InformedHealth.org εξηγεί ότι η επιδερμίδα των πελμάτων μπορεί να φτάσει τα 4 χιλιοστά πάχος και ότι η πίεση και η τριβή κάνουν το επιφανειακό στρώμα να παχαίνει, σχηματίζοντας κάλο για προστασία. Όταν αυτό το παχύ στρώμα ξεραθεί, χάνει την ελαστικότητά του. Κάθε φορά που πατάς, ο λιπώδης ιστός της φτέρνας απλώνει προς τα πλάγια, και το σκληρό δέρμα που δεν μπορεί να τεντωθεί ανοίγει σε ρωγμές.

Στην Ελλάδα η πιο συνηθισμένη αιτία είναι τα σανδάλια και οι σαγιονάρες. Χωρίς πίσω μέρος, η φτέρνα δεν στηρίζεται και απλώνει ελεύθερα, ενώ η σκόνη και η άμμος την ξηραίνουν. Τον χειμώνα ρόλο παίζουν ο ξηρός αέρας του καλοριφέρ και τα πολύ ζεστά μπάνια. Το Εγχειρίδιο MSD αναφέρει επίσης ότι το συχνό μπάνιο με δυνατά σαπούνια αφαιρεί το προστατευτικό λιπαρό στρώμα του δέρματος και ότι η ξηροδερμία γίνεται πιο συχνή μετά τη μέση ηλικία. Η πολλή ορθοστασία και το επιπλέον βάρος αυξάνουν την πίεση στη φτέρνα.

Ποια είναι η μέθοδος μούλιασμα, λίμα, κρέμα, κάλτσα;

Η μέθοδος έχει τέσσερα απλά βήματα, που τα κάνεις το βράδυ πριν τον ύπνο:

1. Μουλιάζεις τα πόδια σε χλιαρό νερό για δέκα λεπτά, ώστε το σκληρό δέρμα να μαλακώσει. Το νερό δεν χρειάζεται αλάτι ή ξίδι, και δεν πρέπει να είναι καυτό.
2. Σκουπίζεις ελαφρά και περνάς τη λίμα ποδιών ή την ελαφρόπετρα πάνω στη φτέρνα με κινήσεις προς μία κατεύθυνση. Σταματάς πριν το δέρμα γίνει ροζ ή ευαίσθητο.
3. Απλώνεις μια πλούσια κρέμα σε όλη τη φτέρνα και στα πλάγια του πέλματος και κάνεις ένα μικρό μασάζ μέχρι να απλωθεί.
4. Φοράς καθαρές βαμβακερές κάλτσες και τις κρατάς όλη τη νύχτα.

Τις υπόλοιπες μέρες της εβδομάδας παραλείπεις το μούλιασμα και τη λίμα και κάνεις μόνο τα δύο τελευταία βήματα. Η Καναδική Δερματολογική Εταιρεία προτείνει την ενυδατική κρέμα αμέσως μετά το μπάνιο και την προτίμηση σε κρέμες και αλοιφές αντί για ελαφριές λοσιόν, γιατί κρατούν καλύτερα το νερό στο δέρμα.

Πόσο συχνά λιμάρεις και βάζεις κρέμα;

Το πιο συνηθισμένο λάθος είναι το υπερβολικό λίμαρισμα. Όταν αφαιρείς πολύ δέρμα, η φτέρνα αντιδρά με ακόμη πιο γρήγορη πάχυνση, και αν φτάσεις σε ευαίσθητο δέρμα μπορεί να ανοίξει πληγή. Ο πίνακας δείχνει ένα πρόγραμμα που ταιριάζει στις περισσότερες φτέρνες.

Βήμα	Συχνότητα	Τι να προσέξεις
Μούλιασμα σε χλιαρό νερό	1 φορά την εβδομάδα, 10 λεπτά	Όχι καυτό νερό, όχι πάνω από 15 λεπτά
Λίμα ή ελαφρόπετρα	1 φορά την εβδομάδα	Μόνο σε μαλακωμένο δέρμα, χωρίς πόνο
Πλούσια κρέμα για φτέρνες	Κάθε βράδυ	Όχι ανάμεσα στα δάχτυλα
Βαμβακερές κάλτσες	Κάθε βράδυ τις πρώτες εβδομάδες	Καθαρές κάθε φορά
Κρέμα το πρωί	Όταν το δέρμα είναι πολύ ξηρό	Αφήνεις να απορροφηθεί πριν τα παπούτσια

Μόλις οι φτέρνες μαλακώσουν, συνέχισε με κρέμα τρεις με τέσσερις φορές την εβδομάδα, ώστε να μη χρειαστεί να ξεκινήσεις από την αρχή το επόμενο καλοκαίρι.

Ποια κρέμα για φτέρνες να διαλέξεις;

Για τις σκασμένες φτέρνες χρειάζεσαι μια κρέμα με πλούσια υφή, που μένει πάνω στο δέρμα αρκετό χρόνο. Σε πολλές κρέμες για σκληρό δέρμα θα δεις ουρία ή γαλακτικό οξύ, συστατικά που κρατούν νερό στο δέρμα και βοηθούν στη μαλάκωση του σκληρού στρώματος. Το Εγχειρίδιο MSD αναφέρει το γαλακτικό οξύ ανάμεσα στα συστατικά ενυδατικών προϊόντων για ξηρό δέρμα, και για την ουρία έχουμε γράψει αναλυτικά στον οδηγό μας για τις κρέμες με ουρία.

Για τη βραδινή ρουτίνα χρησιμοποιούμε την επανορθωτική κρέμα ποδιών Aloe Vera, που είναι φτιαγμένη ειδικά για τα πέλματα. Για τα σημεία που είναι πιο σκληρά και τραχιά, όπως το χείλος της φτέρνας, πολλοί προσθέτουν ένα λεπτό στρώμα από την πλούσια κρέμα Aloe Vera με πρόπολη. Για την κρέμα με πρόπολη και τις χρήσεις της θα βρεις περισσότερα στο άρθρο μας για την κρέμα με πρόπολη και αλόη. Αν έχεις αλλεργία στα προϊόντα της μέλισσας, απόφυγε την πρόπολη.

Τα δύο προϊόντα που αναφέραμε για τις φτέρνες είναι τα εξής:

Για τη γενική φροντίδα των ποδιών, το μασάζ και τα κουρασμένα πόδια διάβασε τον οδηγό μας για τις κρέμες ποδιών, και όλη τη σειρά θα τη βρεις στην κατηγορία περιποίηση Aloe Via.

Πώς προλαμβάνεις το σκάσιμο το επόμενο καλοκαίρι;

Η πρόληψη ξεκινά από τα παπούτσια. Αν φοράς πολλές ώρες σανδάλια, εναλλάσσε τα με παπούτσια που έχουν κλειστή φτέρνα ή τουλάχιστον λουράκι πίσω. Ξέπλυνε τα πόδια σου το βράδυ μετά την παραλία, γιατί η άμμος και το αλάτι τα ξηραίνουν, και βάλε κρέμα πριν τον ύπνο.

Τον χειμώνα, ένας υγραντήρας στο υπνοδωμάτιο βοηθά τον ξηρό αέρα του καλοριφέρ, όπως σημειώνει και η Καναδική Δερματολογική Εταιρεία. Πίνε αρκετό νερό, προτίμησε χλιαρό αντί για καυτό νερό στο ντους και μη στέκεσαι ξυπόλυτος για ώρες σε σκληρά πατώματα.

Πότε πρέπει να δεις γιατρό για τις φτέρνες σου;

Οι περισσότερες σκασμένες φτέρνες είναι θέμα ξηρού δέρματος. Ορισμένα σημάδια όμως δείχνουν ότι χρειάζεσαι γιατρό, δερματολόγο ή ποδίατρο:

• Οι ρωγμές είναι βαθιές, ματώνουν ή πονούν όταν περπατάς. Η Mayo Clinic σημειώνει ότι από τις ρωγμές του ξηρού δέρματος μπορούν να περάσουν μικρόβια και ότι οι βαθιές ρωγμές που ματώνουν αυξάνουν αυτόν τον κίνδυνο.
• Γύρω από μια ρωγμή εμφανίζεται κοκκίνισμα που απλώνεται, ζέστη, πρήξιμο ή πύον.
• Έχεις διαβήτη, κακή κυκλοφορία ή μειωμένη αίσθηση στα πόδια. Σε αυτή την περίπτωση μην λιμάρεις και μην κόβεις μόνος σου σκληρό δέρμα, και ζήτησε από τον γιατρό σου οδηγίες για τη φροντίδα των ποδιών. Η Mayo Clinic συστήνει στα άτομα με διαβήτη να ελέγχουν τα πόδια τους κάθε μέρα για φουσκάλες, κοψίματα, σκασμένο δέρμα, κοκκίνισμα και πρήξιμο.
• Το δέρμα ξεφλουδίζει, φαγουρίζει ή κοκκινίζει και σε άλλα σημεία του πέλματος, κάτι που μπορεί να σημαίνει μύκητα ή δερματική πάθηση.
• Οι φτέρνες δεν βελτιώνονται μετά από τρεις με τέσσερις εβδομάδες σταθερής φροντίδας.

Συχνές ερωτήσεις

Σε πόσο καιρό μαλακώνουν οι φτέρνες;

Με κρέμα κάθε βράδυ και λίμαρισμα μία φορά την εβδομάδα, οι περισσότεροι βλέπουν διαφορά μέσα σε μία με δύο εβδομάδες. Οι βαθύτερες ρωγμές χρειάζονται περισσότερο χρόνο.

Μπορώ να χρησιμοποιήσω ξυράφι για το σκληρό δέρμα;

Όχι, γιατί είναι εύκολο να κόψεις υγιές δέρμα και να ανοίξεις πληγή. Αν το σκληρό δέρμα είναι πολύ παχύ, ένας ποδίατρος μπορεί να το αφαιρέσει με ασφάλεια.

Βοηθούν οι μάσκες ποδιών σε κάλτσα;

Οι μάσκες απολέπισης σε κάλτσα αφαιρούν το σκληρό δέρμα μέσα σε λίγες μέρες, αλλά μπορεί να ερεθίσουν ευαίσθητο δέρμα. Δεν μπαίνουν σε ανοιχτές ρωγμές και δεν είναι κατάλληλες για άτομα με διαβήτη.

Μπορώ να βάλω βαζελίνη αντί για κρέμα;

Η βαζελίνη σχηματίζει ένα στρώμα που εμποδίζει το νερό να φύγει από το δέρμα, και το Εγχειρίδιο MSD αναφέρει τα προϊόντα με βαζελίνη ανάμεσα σε αυτά που βοηθούν το ξηρό δέρμα. Δεν προσθέτει όμως νερό η ίδια, γι’ αυτό λειτουργεί καλύτερα πάνω από μια ενυδατική κρέμα ή σε δέρμα που είναι ακόμη υγρό μετά το μπάνιο.

Είναι οι σκασμένες φτέρνες θέμα μόνο αισθητικής;

Συνήθως ναι, αλλά οι βαθιές ρωγμές μπορεί να πονούν και να μολυνθούν. Γι’ αυτό αξίζει να τις φροντίζεις πριν βαθύνουν.

Πηγές

• InformedHealth.org (IQWiG), How does skin work?
• Εγχειρίδιο MSD για το κοινό, Ξηροδερμία
• Καναδική Δερματολογική Εταιρεία, Ενημερωτικό φυλλάδιο για το ξηρό δέρμα
• Mayo Clinic, Dry skin: symptoms and causes
• Mayo Clinic, Diabetic neuropathy: symptoms and causes

Είμαστε ανεξάρτητοι συνεργάτες της LR Health & Beauty. Το άρθρο έχει γενικό ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά τη γνώμη γιατρού ή δερματολόγου.